Op 19 en 20 december is er in kerkgebouw De Arke te Drachten<\/em>
\neen KERSTSTOOMCURSUS<\/em>
\nwaar deze dingen nader worden uitgelegd en teksten worden bekeken<\/em>
\ndie de hele problematiek in beeld kunnen brengen.<\/em><\/p>\n
Op 1 december jl. hield ik een preek in kerkgebouw De Arke, die ik hieronder afdruk. Het is een uitwerking van de tekst die ik eerder op deze site publiceerde.<\/p>\n
Teksten die gelezen werden:<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
de preek:<\/p>\n
Is Jezus de Messias?
\nOver die vraag schreef ik twee weken geleden
\neen meditatie in Geandewei.<\/p>\n
De aanleiding was dat er predikanten zijn
\nbinnen de beweging Liberaal Christendom
\ndie vinden dat we beter af zijn
\ndoor op eigen benen te staan, los van het Jodendom.
\nEn dat we met het Jodendom niets te maken hebben
\nomdat het Christendom een zelfstandige Godsdienst is.<\/p>\n
Wij gaan niet meer via Isra\u00ebl en de Messias naar de God van Isra\u00ebl
\nmaar wij gaan via Jezus Christus naar \u00f3nze God.
\nZoiets…<\/p>\n
Daartegen wilde ik mijn stem laten horen.
\nWant dat maakt me intens verdrietig.
\nZo\u2019n eigen-dunkige houding…<\/p>\n
Ik kreeg van theologen veel bijval
\nen ben gevraagd de tekst nog wat uit te breiden
\nom het daarna te publiceren in een theologisch tijdschrift.
\nMaar van gemeenteleden kwamen vooral vragen, en kritiek.<\/p>\n
Is dat de nood waarin de kerk verkeert,
\n-afgezien van de verkoop van gebouwen-
\ndat er namelijk een haast tastbare afstand aan het groeien is
\ntussen theologen en een groot deel van de gemeenteleden?<\/p>\n
Is de theologische inbreng iets waarmee de gemeente gediend is?
\nO\u00f3k als de gemeente er niet zo v\u00e1n gediend is?<\/p>\n
\u201cJezus is de Messias, de Christus!!\u201d
\nDat hebben we geleerd, als een onomstotelijke waarheid.
\nOok ik.
\nAls kind hoorde ik dat al.<\/p>\n
Weet u, ik heb zelfs in mijn na\u00efeve jonge jaren weleens gedacht
\ndat \u201cChristus\u201d de achternaam van Jezus was.<\/p>\n
Johan Cruyff. Johannes Calvijn. Jezus Christus…
\n\u201cGedenk niet aan de zonde mijner jeugd\u201d, ben ik nu geneigd te zeggen.<\/p>\n
Allereerst dat woordje \u201cis\u201d; hoe is dat bedoeld?<\/p>\n
Gerald Sibon, kent iemand hem nog?
\nGerald Sibon is mijn held.
\nIs.<\/p>\n
O, wat keek ik graag naar zijn geniale spel
\nwanneer ik in het stadion in Heerenveen zat.<\/p>\n
Maar wanneer je het nu gaat vragen aan Gerald:
\n\u201cWeet jij wel dat je de held bent, de held van Jurgen van den Herik?\u201d
\nDan zal hij je aankijken met een blik van: \u201cHeld? Van wie?\u201d<\/p>\n
\u201cHet brood dat wij breken is lichaam van Christus\u201d<\/p>\n
Is, is, … het vervult een functie.
\nVoorzover je daarin gelooft.<\/p>\n
\u201cDit boek is het levende woord van de levende God\u201d.
\nViva Vox De\u00ef.
\nDat overtuigt ook alleen degene die dat van de Bijbel gel\u00f3\u00f3ft.
\nAnders niet. Overtuigt het niemand.<\/p>\n
Dat over het woordje \u201cis\u201d.<\/p>\n
Daarnaast denk ik dat je de klemtoon anders moet leren leggen.
\nDus niet: Jezus is de Mess\u00edas! maar: J\u00e9zus is de Messias.<\/p>\n
Er werden namelijk wel vaker mensen tot Messias uitgeroepen,
\ndus dat er sprake was van een komende of gekomen Messias
\n-dat is niet zo bijzonder.<\/p>\n
Nee, dat J\u00e9zus de Messias is, Jezus, zoals h\u00edj sprak en deed,
\nz\u00f3, en niet anders, z\u00f3 is de Messias die we verwachten.<\/p>\n
Dat is het wat in het Nieuwe Testament wordt geloofd en beleden.<\/p>\n
Hoe moeten we dat nu begrijpen
\nzonder dat we theologen hoeven te worden?<\/p>\n
Neem in gedachten: past wel bij advent nietwaar? Een herberg!
\nMicha heeft het over een berg, maar stelt u zich voor: een herberg.<\/p>\n
In de herberg bevinden zich de kinderen van Isra\u00ebl,
\nDe kinderen Jacob\u2019s, want Isra\u00ebl is de naam die Jacob heeft gekregen.
\nlaten we zeggen: de Joden.<\/p>\n
Buiten de herberg staan dan de volkeren.
\nDe volkeren die Micha op het oog heeft.
\nLaten we zeggen: de grieken.
\nDat konden Romeinen zijn, en Afrikanen,
\nmaar Grieks was de wereldcultuur.<\/p>\n
Joden binnen en grieken buiten.
\nBinnen is het warm, buiten is het koud.<\/p>\n
Binnen is er shalom.
\nShalom is een hebreeuws woord dat meestal wordt vertaald met: vrede.
\nMaar shalom betekent letterlijk: omhelzing, omarming.
\nEen hug.<\/p>\n
Buiten zijn de grieken op zichzelf teruggeworpen.
\nZe hebben hete hoofden en koude harten.
\nZe hebben namelijk duizend en \u00e9\u00e9n redenen om oorlog te voeren.
\nOlie, dollars, slaven, hero\u00efne, wapens,
\nnog meer slaven, grondgebied, you name it.<\/p>\n
Binnen is het warm, buiten koud.<\/p>\n
Dan… dan gaat er iets totaal onverwachts gebeuren.
\nEen Joodse man, genaamd Jeshouah, uit Nazarerth,
\ndoet de deur die toegang geeft tot de Herberg
\nwagenwijd open en komt naar buiten, naar ons toe.
\nHij neemt ons bij de hand en zegt:
\n\u201cJullie die er eerst niet bijhoorden: kom met mij mee,
\nik wil dat jullie binnen komen.
\nJullie zijn dan wel niet geboren uit een joodse memme,
\nen niet besneden, zoals ik, en jullie eten niet kosher,
\nm\u00e1\u00e1r jullie horen er helemaal bij wat mij betreft.<\/p>\n
Shalom is namelijk niet all\u00e9\u00e9n voor Isra\u00ebl
\nmaar \u00f3\u00f3k -en niet minder- voor de volkerenwereld.
\nD\u00e1t is wat de profetie op vele plaatsen bedoelt;
\nwat bijvoorbeeld Micha beschrijft, en de andere profeten.<\/p>\n
D\u00e1t lieve mensen, d\u00e1t… (!!!)
\n-dat we als niet-Joden m\u00e9\u00e9 mogen delen in de warmte van de Shalom.
\nDat de God van Isra\u00ebl ook ons wil omhelzen en omarmen.
\nDat we van hem de vrede mogen leren:
\nbevrijd van alle slavernij en onrecht
\nhet hoofd koel en het hart warm, in plaats van andersom…
\nEen bijzondere God die niet de hand aan ons slaat
\nmaar zijn hand op ons legt, liefdevol.
\nD\u00e1t is het nieuwe van het oude verbond.
\nHet oude verbond van de Heer, met Abraham.<\/p>\n
Dat is: Nieuw Testament.
\nEn er is maar \u00e9\u00e9n reden dat wij die geen Joden waren, of zijn,
\nworden ingelijfd. Welkom zijn. Thuis.
\nEr is maar \u00e9\u00e9n reden dat we Exodus lezen en de Spalmen meezingen,
\ndat we leren te hopen op shalom, vrede.<\/p>\n
Maar \u00e9\u00e9n reden en dat is: Jezus!<\/p>\n
Z\u00f3 zijn wij gered, bevrijd, verlost van onze bijgeloven en afgoden.
\nDoordat we door Jezus erbij gerekend worden.
\nHebben we zelf n\u00edets aan gedaan.
\nIs ons overkomen.
\nOns toegevallen.<\/p>\n
En dat, dat erbij rekenen van de heidenen, de volkeren,
\ndat wordt Hem door de hemel \u201ctot gerechtigheid gerekend\u201d.
\nDat, dat erbij rekenen, dat inclusieve, vindt de hemel terecht!<\/p>\n
Dat is het nu, die open deur en die vrije toegang,
\n-dat is de situatie die de bijbel, het Nieuwe Testament, beschrijft.
\nAls verzoenend werk van Jezus, als daad van God zelf.<\/p>\n
M\u00e1\u00e1r, er is
\n-nadat de bijbel de goede boodschap van het erbij-gerekend-zijn
\nen mede-erfgenaam zijn
\nverteld heeft-
\nis er een hele nare en pijnlijke na-bijbelse geschiedenis ontstaan.
\nNiet Gods geschiedenis maar mensen-geschiedenis.<\/p>\n
Wat er vervolgens in die herberg gebeurt staat niet in de bijbel
\nmaar voltrekt zich na de tijd van het Nieuwe Testament.<\/p>\n
Er onstaat almaar meer spanning in de herberg.
\nDe oorspronkelijke gasten klagen:
\n\u201cWat moeten die vreemdelingen hier?
\nLaten ze naar hun eigen land terugkeren\u201d.<\/p>\n
En de nieuwe erbij-geroepen gasten pikken dat niet
\nen beginnen te schelden op de oorspronkelijke gasten.
\n\u201cWat doen jullie hufterig\u201d, roepen ze.
\nWeet je, het is uiteindelijk niet jullie, maar \u00f3nze Jezus.<\/p>\n
En wij willen niet langer de vrede leren in Jeruzalem
\nmaar wij willen als Grieken en Romeinen de wereld regeren
\nvanuit Rome.
\nOnder de vlag van \u00f3nze Jezus.
\nHet kruis als een banier.<\/p>\n
En zo onstaat er binnen die ene gemeenschap die Jezus gevormd heeft
\nen waarvoor hij zijn leven heeft gegeven,
\n-een breuk tussen Joodse christenen en Griekse christenen.<\/p>\n
In het Nieuwe Testament is het nog voelbare spanning,
\nonderlinge spanning,
\nmaar een paar eeuwen later is het een breuk.
\nEen smartelijk schisma.<\/p>\n
En onstaat er n\u00e1\u00e1st,
\nen l\u00f3s van Jeruzalem als de plek waar de shalom wil worden geleerd,
\neen ander, anti-joods, westers bolwerk, namelijk: Rome,
\nvan waaruit de wereld wil worden geregeerd.<\/p>\n
Lieve mensen, dat is verschrikkelijk!
\nEn het is Paulus die dat onheil vreest en ziet naderen
\nen er dus \u00e1lles aan probeert te doen om het te voorkomen.<\/p>\n
Maar het is Keizer Constantijn
\ndie na drie eeuwen de breuk definitief voltrekt.
\nHet schisma.<\/p>\n
En nu ontstaat er een zelfstandig Christendom
\ndat voortdurend kwaad spreekt van de Joden.
\nHet Jodendom is \u201caards\u201d en gericht op de toekomst van de wereld
\nmaar wij Christenen weten dat er een hogere heerlijkheid op ons wacht
\ndan deze vervloekte aarde.
\nHet geloof in Jezus raakt niet alleen los van het Jodendom
\nmaar ook geheel ge-helleniseerd.
\nDe beschuldiging -tegen de Joden- van Godsmoord is al heel oud
\nen deed in de eerste eeuwen al de ronde.<\/p>\n
Een zelfbewust, rijk en machtig christendom verheft zich,
\ngetooid met de ambtsgewaden van de Romeinse overheid,
\ncompleet met mijter en goudbrokaat,
\neen christendom dat vanuit Rome de Joden als minderwaardig bestrijdt;
\n\u00e9n er ontstaat nu een zich verd\u00e9digend Rabbijns Jodendom
\ndat met Jezus niets meer te maken wil hebben
\nomdat die naam voor hen vervolging en marteling betekent.<\/p>\n
\u201cJullie christenen hebben het kruis aan de verkeerde kant beetgepakt
\nom er ons mee te slaan.\u201d<\/p>\n
Tot in de vorige eeuw.
\nTot vandaag de dag.
\nNu niet alleen van Christenen, maar ook van Moslims
\ndie de kunst -om het zo maar even te noemen-
\nvan de christenen lijken te hebben afgekeken.<\/p>\n
Onze regering bereidt op dit moment plannen voor
\nom antisemitisme in ons land veel zwaarder te gaan bestraffen.
\nD\u00e1t is de nood waarin we verkeren.<\/p>\n
En Advent is paars, wat betekent dat de kleur van advent
\nons tot boete en inkeer moet brengen.
\nPaars is namelijk de kleur van rouw, spijt en schuld.
\nBitter leed.<\/p>\n
Het woord advent betekent: komst.
\nWe verwachten de k\u00f3mst van de Messias.
\nDat leerden we in de herberg.
\nDat leerden we op het moment dat we verbonden waren met Isra\u00ebl.
\nUw Koninkrijk Kome, leerden we bidden van die Joodse Rabbi…<\/p>\n
Dat leerden we -om zo maar te zeggen- in Jeruzalem.
\nMaar niet in Rome.
\nEn al helemaal niet in Dordrecht.<\/p>\n
Paulus noemt zichzelf \u201capostel der heidenen\u201d.
\nDat betekent letterlijk: gezonden namens de heidenen.
\nDie tweede naamval slaat namelijk niet op het adres
\nwaar je heen wordt gestuurd
\nmaar op de afzender,
\nnamens wie je komt.<\/p>\n
Paulus zag zichzelf dus niet als een naar de heidenen toe gezondene,
\nmaar als een farizee\u00ebr, een Jood,
\ndie zich namens de heidenen tot zijn medejoden richt.
\nHet bij zijn mede-joden opneemt voor de niet-Joden.<\/p>\n
En de eerste negen hoofdstukken van de Romeinenbrief
\nricht hij zich, als afgezant van de volkeren,
\ntot de Joden om het voor de volkerenwereld op te nemen.
\nEn hier in het elfde hoofdstuk maant hij de volkeren
\nom niet te hoog van de toren te gaan blazen.<\/p>\n
Het conflict,
\nalthans de spanning die tot het schisma zou kunnen leiden
\nen die overal voelbaar was
\nmaar nog niet tot een definitieve breuk aanleiding heeft gegeven,
\n-het conflict is namelijk dit:<\/p>\n
Heeft Jezus het bij het rechte eind,
\nis het gerechtvaardigd wat hij doet,
\nnamelijk zich ook ontfermen over de schapen
\ndie niet van Joodse afkomst zijn,
\nen hen er bij rekenen alsof ze uit Isra\u00ebl zijn,
\nis dat gerechtvaardigd?
\nOf is dat een vervalsing van de godsdienst van Isra\u00ebl?<\/p>\n
D\u00e1\u00e1r gaat het over in het Nieuwe testament.
\nOver die vraag.<\/p>\n
Jezus heeft ons binnengelaten in de herberg.
\nM\u00f3cht hij dat doen,
\nwas hij daartoe bevoegd,
\nof heeft Jezus daarmee de zaak van de God van Isra\u00ebl vervalst?<\/p>\n
En moet hij om die reden worden verworpen uit het midden van Isra\u00ebl?
\nDat is de hele kwestie waar het in het Nieuwe Testament over gaat.<\/p>\n
En dat laatste is dus gebeurd.
\nJezus is om die reden verworpen uit Isra\u00ebl
\nen is buiten Jeruzalem, op gezag van de Romeinse keizer, vermoord.<\/p>\n
Het wonderlijke is dat Paulus daarvan zegt:
\nDie verw\u00e9rping, dat is de verzoening van de volkerenwereld geworden.<\/p>\n
Laat dat nou es goed tot u doordringen alstublieft!
\nDoordat Jezus is verworpen en uitgeleverd aan de heidenen
\nzijn de heidenen erbij betrokken geraakt.<\/p>\n
Doordat er Joden zijn die Jezus overgegeven hebben
\nis Jezus in de wereld terecht gekomen.<\/p>\n
\u201cZe zullen mij overleveren in handen van de volkerenwereld\u201d,
\nklinkt het in het evangelie uit de mond van Jezus.<\/p>\n
Maar Jezus en ook Paulus waren en blijven Joden.
\nVandaar dat beeld dat Paulus gebruikt:
\nEr zijn takken uit de edele olijf -dat is Sion, Jeruzalem- weggebroken.
\nDat zijn de takken die Jezus hebben verworpen
\ndat zijn zij die hebben gezegd: hij is een valse messias,
\neen valse koning, w\u00e9g met hem!<\/p>\n
Maar er zijn ook vrouwen, en vervolgens mannen,
\nleerlingen,
\ndie Hem zijn gevolgd, daarin.
\nZoals Hij, z\u00f3 is de Messias, en niet anders.
\nZoals hij de volkerenwereld erbij betrekt, d\u00e1t is Messiaans!<\/p>\n
Dat is namelijk precies: Micha!<\/p>\n
En Paulus, die eerst meende God te dienen
\ndoor de leerlingen van Jezus ten dode toe te bestrijden
\nheeft onderweg naar Damascus Gods eigen stem gehoord
\ndie tot hem riep: \u201cSaul, Saul, waarom vervolg je Mij?\u201d<\/p>\n
Toen is Paulus tot het inzicht gekomen dat hij God helemaal niet diende
\ndoor de leerlingen van Jezus te vervolgen
\nmaar dat hij daarmee juist de God die hij zo lief had
\ntegenover zich vond.<\/p>\n
En door dat ingrijpen van de Allerhoogste
\nis Paulus een vurig verkondiger geworden van het goed recht van Jezus om de volkerenwereld erbij te rekenen,
\nbij de verlossing van Isra\u00ebl.<\/p>\n
Dat is geen vervalsing van het Oude Testament
\nmaar dat is de enige juiste uitleg
\nen terechte voortzetting van dat Oude Testament.
\nZo worden wet en profeten vervuld, w\u00e1\u00e1r gemaakt betekent dat.<\/p>\n
Jezus d\u00f3et, en maakt w\u00e1\u00e1r,
\nwat bijvoorbeeld de profeet Micha profeteerde.
\nDe volkeren erbij op de berg.
\nErbij in de herberg.
\nAls een wilde loot ge\u00ebnt op de edele olijf.<\/p>\n
Als volkeren die van zoiets als \u201cshalom\u201d geen enkele weet hebben,
\ndie alleen godsdiensten kennen die tot oorlog voeren
\ngodsdiensttwisten, bloedvergieten, slavernij, uitbuiting…
\nDe volkeren als zodanig, niet d\u00e1nkzij hun godsdienst
\nmaar \u00f3ndanks hun godsdienst, ge\u00ebnt op de edele olijf.<\/p>\n
Maar… dan volgt de waarschuwing van Paulus:
\nik richt me tot u, niet-Joden:
\nhet ongeloof en de verwerping van de Joden
\ndie Jezus hebben uitgeleverd aan u, de heidenen
\ndie verwerping heeft u, heidenen, tot Isra\u00ebl gebracht.<\/p>\n
En ik neem het voor u op, bij mijn medejoden,
\nwant ik ben er heilig van overtuigd dat d\u00e1t Gods wil is
\ndie in Jezus is geopenbaard, aan mij, en aan iedereen.<\/p>\n
Maar bederf dat nu niet!
\nVerziek dat niet door op die takken te gaan neerkijken,
\ndoor u zelf beter te achten dan zij.<\/p>\n
Wees niet hoogmoedig.
\nWant God is niet alleen in staat de natuurlijke takken weg te breken,
\nals dat moet,
\nmaar ook u, als ge\u00ebnte takken,
\nkunnen weer worden weggebroken,
\nop het moment namelijk dat gij u stelt b\u00f3ven de Joden
\ndie Jezus verwierpen.<\/p>\n
Dat heb ik namelijk zelf ook gedaan… Ik, Paulus…<\/p>\n
Als u het verziekt en de Joden vervolgt,
\nom redenen die u juist het heil hebben gebracht…
\nDan, -ja dan gaat alles, alles, alles verloren.<\/p>\n
Dan is het helemaal uit met de pret.<\/p>\n
Aus met de witz…<\/p>\n
Johannes schreef zijn evangelie veel later.
\nPaulus is dan al lang dood.<\/p>\n
Het is inmiddels einde eerste eeuw of begin tweede eeuw.
\nDe spanningen binnen de synagoge
\ntussen Joodse christenen en Griekse christenen
\nloopt verder en verder op.<\/p>\n
En het is goed om op deze eerste advent
\n-paarse zondag-
\nde woorden te horen die Johannes uit Jezus\u2019 mond laat opklinken:<\/p>\n
\u201cIk ben de goede herder
\nen Ik ken de mijne en de mijne kennen Mij,
\ngelijk Mij de Vader kent en Ik de Vader ken,
\nen Ik zet mijn leven in voor de schapen.
\nNog andere schapen heb Ik,
\ndie niet van deze stal zijn;
\nook die moet Ik leiden
\nen zij zullen naar mijn stem horen
\nen het zal worden \u00e9\u00e9n kudde, \u00e9\u00e9n herder.\u201d<\/p>\n
Het zal worden \u00e9\u00e9n kudde \u00e9\u00e9n herder!<\/p>\n
Het is echter een schisma geworden,
\nJeruzalem, de shalom, is weggedaan
\nen Rome, de wereldheerschappij, is ervoor in de plaats gekomen.<\/p>\n
Waar de vrede geleerd zou worden, in Isra\u00ebl,
\nheeft de volkerenwereld nu te maken gekregen
\nmet een kerk met een machtscentrum.<\/p>\n
Dat is een verschrikking.
\nDie, dat mag u gerust weten, -die mij pijn doet tot op mijn ziel.<\/p>\n
Een nood.
\nWaarvan we mogen bidden tot God
\ndat we daar theologisch geen deugd van leren te fr\u00f6belen.<\/p>\n
Want op het moment dat we menen op eigen benen te staan
\nen niets met het Jodendom te maken te hebben
\ngaat het naar mijn overtuiging mis.
\nHelemaal mis.<\/p>\n
Dan letten we niet op de goedertierenheid Gods
\nover joden \u00e9n niet-joden
\nmaar gaan aan de haal met teveel christendommelijke eigendunk.<\/p>\n
Als \u00e9rgens het spreekwoord geldt, dan hier:
\nhoogmoed komt voor de val.<\/p>\n
En als we dan niet door God eigenhandig
\n-als wilde takken-
\nweer uit de edele olijf worden weggebroken,
\ndan breken we z\u00e9lf uit.
\nDan zijn we brekers. Scheurmakers.<\/p>\n
Los van het sap van die edele olijf… bloeden we dood.<\/p>\n
De hel is niet dat wat God voor ons in petto heeft.
\nDe hel is dat wat we zelf op touw zetten in deze wereld.<\/p>\n
Nog \u00e9\u00e9n keer de woorden uit de mond van Jezus
\nom goed te weten waar het in advent over gaat of moet gaan:<\/p>\n
“Ik ben de goede herder
\nen Ik ken de mijne en de mijne kennen Mij,
\ngelijk Mij de Vader kent en Ik de Vader ken,
\nen Ik zet mijn leven in voor de schapen.
\nNog andere schapen heb Ik,
\ndie niet van deze stal zijn;
\nook die moet Ik leiden
\nen zij zullen naar mijn stem horen
\nen het zal worden \u00e9\u00e9n kudde, \u00e9\u00e9n herder!\u201d<\/p>\n
O lieve Heer. Goede herder.
\nDoe uw woord gestand.
\nEn leer ons dat we ons bekeren moeten.
\nHet is misschien nog niet te laat.<\/p>\n
Amen<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.jurgenvandenherik.nl\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/Dtj8FLpXcAArcHA.jpg\")
<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"